Zilllqa เป็น blockchain แพล็ตฟอร์มที่น่าจับตามอง ผมสนใจระบบและเหรียญตัวนี้เป็นพิเศษ เพราะเป็นเหรียญที่มีเรื่องเล่ามากมาย, Zilliqa ถือกำเนิดขึ้นจาก R&D project ที่มหาวิทยาลัยสิงคโปร์จากกลุ่มหัวกระทิระดับด๊อกเตอร์ มีเป้าหมายที่เรียบง่ายแต่ท้าทายมากๆ คือ ต้องการที่จะเป็น blockchain แรกที่สามารถเอาชนะการประเมินผล transaction ของ Visa และ Mastercard เพื่อที่จะ disrupt โลกการเงินสู่ยุคของ Blockchain โดยสมบูรณ์

ปัจจุบัน Zilliqa สามารถประมวลผลได้อยู่ที่ระดับ 2,828 transaction per sec (tps) ในขณะที่ Visa/Master ประมวลผลได้ที่ 22,000 tps นับว่ายังห่างไกลอยู่มากซึ่งตัวเลขที่ Visa เคลมเอาไว้นี้ยังเป็นที่ถกเถียงกัน ไม่ค่อยมีคนเชื่อเท่าไร แต่ถ้าถามถึงธุรกรรม ของ Visa/Master น่าจะเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 1700 tpsในแต่ละวัน เมื่อเทียบกับ blockchain platform อื่นๆแล้ว Zilliqa ถือว่านำโด่งเลยและสามารถทดแทนธุรกรรมของ Visa/Master ได้แล้วในวันนี้ ตัวอย่างความเร็วของ blockchain อื่น เช่น ETH V1 ซึ่งถือว่าเป็น platform คู่แข่งของ Zil ทำได้ที่ 15 tps เท่านั้น (แต่ตอนนี้ ETH V2 แซง Zil ไปแบบไม่เห็นฝุ่นแล้วนะครับ 555)

หัวใจสำคัญที่ทำให้ Zilliqa ประมวลผลได้เร็วอยู่ที่สถาปัตยกรรมแบบกระจายการประมวลผล (Sharding) ว่ากันง่ายๆก็คือการแบ่ง transaction ออกเป็นกลุ่มย่อยๆและประมวลผลไปพร้อมๆกันตามจำนวน node ที่มีอยู่ในเครือข่าย ถ้ามี 10 nodes ก็จะเร็วกว่าการประมวลผลของ blockchain อื่นๆ 10 เท่า ถ้ามี 100 ก็เร็วกว่า 100 เท่าเป็นต้น สถาปัตยกรรมแบบกระจายนี้เป็นส่วนหนึ่งของ Ethereum V2 เช่นกัน นั่นทำให้ทีมงาน Zilliqa มอง ETH เป็นคู่แข่งเสมอมา และพยายามแก้จุดบกพร่องต่างๆที่พบบน ETH มาเป็นแผนพัฒนา Zilliqa อีกด้วย

การทำงานแบบคู่ขนานพร้อมๆกันทำให้ต้องพัฒนา โปรแกรม script เป็นของตัวเองเพื่อที่จะสามารถทำงานแบบคู่ขนานได้, แก้ไขปัญหาเรื่องระบบความปลอดภัยที่เป็นปัญหาใน ETH และยังทำให้ platform สามารถสื่อสารข้ามไป blockchain platform อื่นๆได้ ซึ่งเป็นการเปิดประตูสู่โลก De-Fi, NFT และการทำ synthetic อีกด้วย สิ่งที่ต้องจับตามองกันยาวๆก็คือ ETH V2 มีการสร้างสถาปัตยกรรมแบบ Sharding และเปลี่ยนไปเป็น PoS เหมือนกับสิ่งที่ Zilliqa กำลังทำอยู่ ด้วย ecosystem ที่เรียกได้ว่าแข็งแกร่งที่สุดในโลก ETH V2 จะไม่เป็นผลดีกับ Zilliqa ที่ยังมี ecosystem ที่ยังไม่แข็งแรงสักเท่าไหร่

Zilliqa blockchain เป็นเสมือนความภูมิใจของชาวสิงคโปร์ จึงไม่แปลกที่จะได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลและองค์กรต่างๆ โดยรัฐบาลสิงคโปร์เองก็ใช้ Zilliqa blockchain เป็นเครือข่ายของเหรียญดิจิตัลสิงคโปร์ที่ต้องค้ำด้วยเงิน SGD จริงๆแบบ 1 ต่อ 1 แต่ดูเหมือนจะยังไม่ได้รับความนิยมเท่าที่ควร โดย Maket capital ในวันที่ 30 พฤษภาคม 2021 อยู่ที่ 30ล้าน USD เท่านั้น แต่สิงคโปร์เป็นประเทศที่สุดโต่งพอสมควร ถ้าจะโปรโมท Digital SGD จริงๆไม่น่าจะยาก เพราะเป็นเกาะเล็กๆที่มีกฎระเบียบและวินัยสูง

ในมุมของ business partner ก็เริ่มเห็นโครงการต่างๆที่เริ่มใช้งานจริงบ้างแล้ว ที่เห็นได้ชัดคือการใช้โครงข่ายของ Zilliqa ในการสร้าง ตลาด Digital asset Exchange ในไต้หวัน เราคงเริ่มเห็นการเทรด security token ในตลาดไต้หวันเร็วๆนี้ อีกตัวอย่างหนึ่งคือการทำ digital advertising campaign ให้กับบริษัทชั้นนำต่างๆ อาธิเช่น PepsiCo และ Food Panda ภายใต้บริษัทชื่อ Aqilliz

จากภาพใหญ่ เรามาดูกันถึงระบบเหรียญของ Zilliqa กันบ้าง เหรียญหลักของ Zilliqa คือ Zil ซึ่งราคาเหรียญของวันที่ 30/5/2021 อยู่ที่ 0.107 USD ในอันดับที่ 70 แต่ละวันมี volume ซื้อขายประมาณ 124ล้าน USD ทำไมเหรียญ Zil ถึงเป็นที่นิยม เรามาดูกลยุทธในการทำการตลาดของเหรียญนี้ดู

Zil เป็นเหรียญหลักที่ใช้สำหรับ transaction fees และจ่ายเป็น incentive สำหรับชาวเหมือง อีกหน้าที่สำคัญของเหรียญคือการเพิ่มจำนวน Node ใน blockchain เพื่อให้มีปริมาณมากพอในการทำ Sharding network ตามที่อธิบายไว้ข้างต้น ดังนั้นกลไกหลักของ Zil คือการกระตุ้นให้ผู้ใช้งาน Stake เหรียญเอาไว้ โดยคนที่ Stake เหรียญเอาไว้จะได้เหรียญปันผลประมาณ 13.74% APR ซึ่งมากเอาการอยู่ Stake reward จะจ่ายทุกๆวัน ซึ่งเหรียญ Zil นี้จะ unstake เมื่อไหร่ก็ได้ครับแต่จะมีเวลาหน่วงพอสมควรกว่าที่เหรียญ Zil จะกลับเข้ามาในกระเป๋า ส่วนเหรียญรางวัลที่ได้จากการ Stake นั้นจะเข้ากระเป๋าได้ต่อเมื่อมีการ Claim reward ซึ่งการเคลมแต่ละครั้งจะต้องจ่ายค่า transaction fees ด้วยเพื่อลดการถอนเหรียญออกทุกวันเพราะผู้ลงทุนต้องคำนึงถึง transaction fees ด้วย เพียงแค่รางวัล 14% APR อาจจะยังไม่สามารถฉุดรั้งผู้ลงทุนเอาไว้ได้ ทุกครั้งที่มีการ claim reward ออกมา Zil จะให้เหรียญ gZil ออกมาด้วยในอัตราส่วน 1000 zil reward ต่อ 1 gZil

เหรียญ gZil นี่แหละถือว่าเป็นหมัดเด็ดของ Zilliqa เลยก็ว่าได้ gZil เป็น governance token เอาไว้ใช้โวตสิทธิการออกเสียงพัฒนาระบบ blockchain ซึ่งจริงๆแล้ว voting platform ยังพัฒนาไม่เสร็จแต่เป็นช่วงให้ผู้ลงทุนที่สนใจสะสมเหรียญ ซึ่งใช้หลักการ supply เหรียญแบบเดียวกับ YFI คือมี supply น้อยมากๆ เมื่อแจกหมดแล้วให้เกิดความโหยหาในตลาดเพราะความขาดแคลน (ราคา YFI เคยสูงแซงบิทคอยด์ ไปเลย) นักลงทุนระยะยาวสนใจในมูลค่าของเหรียญ gZil ต่างหาก ราคาของ gZil ค่อนข้างเหวี่ยงแต่อัตราการจ่าย gZil reward คงที่เสมอที่ 1:1000 แต่ที่แน่ๆการซื้อเหรียญ gZil จะมีราคาแพงกว่า ratio 1:1000 เสมอ ทั้งนี้เป็นเพราะจำนวนเหรียญ gZil มีจำนวนจำกัดนั่นเอง และsupply ของเหรียญจะหมดภายใน 1 ปีเท่านั้น นับจากวันที่เริ่มปล่อยเหรียญ gZil สู่ตลาดเป็นครั้งแรกเมื่อ 14/10/2020 คือจะหมดในเดือนตุลาคม 2021 นั่นเอง

เหรียญ gZil ไม่มีขายในตลาดนะครับต้องทำการ stake เพื่อได้มา หรือทำการ swap เหรียญเท่านั้น ซึ่งระบบการ swap คู่เหรียญเหล่านี้ก็เป็น platform ที่มีอยู่ใน ecosystem ที่ชื่อว่า ZilSwap เป็น Defi platform ที่น่าสนใจเพราะนอกจากจะแลกเหรียญ Defi ต่างๆได้แล้ว ยังสามารถทำ Liquidity pool (LP) ได้อีกด้วย โดยการ Stake คู่เหรียญไว้ใน LP มูลค่าเท่าๆกัน เช่น Zil + gZil เมื่อมีนักลงทุนมาทำการแลกเหรียญ คนที่ทำ LP เอาไว้ก็จะได้ส่วนแบ่งประมาณ 0.3% transaction fees โดย incentive รวมถึงรางวัลจากการ Stake เหรียญเอาไว้ใน pool จะถูกจ่ายเป็นเหรียญ Zwap เช่นเดียวกับ gZil คือไม่มีขายในตลาดครับ ต้องแลกหรือได้รางวัลจากการ stake เท่านั้น ที่สำคัญคือมูลค่าเหรียญ Zwap นั้นสูงมาก ราคาวันนี้อยู่ที่ประมาณ 1:2500 Zil เลยทีเดียว

สำหรับคนที่อยากลงทุนในเหรียญZil สามารถหาซื้อได้ตาม Exchange ชั้นนำทั่วไป แต่ถ้าต้องการ Stake เหรียญต้องมี digital wallet เฉพาะ ผมแนะนำ Moonlet wallet ซึ่งหาได้ทั้งบน Android และ Apple store หลังจากลองใช้มาหลายกระเป๋า Moonlet จะเสถียรมากกว่ากระเป๋าอื่นและมี interface ที่ใช้ง่าย ทั้งยังมีฟังก์ชั่นในการ Swap เหรียญได้อีกด้วย ติดอยู่เพียงแค่สาวก IOS อย่างผมยังไม่สามารถทำ LP ได้โดยตรงจาก Moonlet เพราะ developer ผูกการทำ Defi ไว้กับ Chrome extension บน desktop เท่านั้น แต่หวังว่าจะได้เห็นการทำงานอย่างเบ็ดเสร็จบน Moonlet IOS ในเร็ววันนี้นะครับ

ณ วันนี้ เสือตัวนี้ยังคงหลับอยู่ สังเกตุได้จากตลาดคริปโตขาลง เหรียญ Zil ก็ลงเป็นแนวหน้าไปเลย ข้อมูลจากหน่วยงาน Rating เหรียญแต่ละสถาบันก็มีความเห็นแตกต่างกันมากต้้งแต่ BB- ไปจนถึง A สาเหตุุหลักๆมากจาก ecosystem ของ Ziqilla ที่ยังคงกระจุกตัวอยู่ในสิงคโปร์และเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ถึงแม้ผมจะเห็นกระแสนิยมเกิดขึ้นในอังกฤษบ้าง แต่วงการเหรียญคริปโตนั้นเป็นตลาดแบบไร้พรมแดนครับ เหรียญดีจริงจะต้องเป็นที่นิยมในตลาดโลกได้ ซึ่งพื้นฐานเหรียญค่อนข้างดีและมีทีมงานระดับด๊อกเตอร์น่าจะมั่นใจได้เลยในเรื่องสถาปัตยกรรม ติดเพียงแค่จำนวนผู้ใช้ยังมีน้อยเกินไป ทีมงานควรจะรีบทำให้เกิดการใช้งานจริงสำหรับการประมวลผลธุรกรรมการเงินที่เทียบเท่าหรือเร็วกว่า Visa/Master เมื่อนั้นจะเกิดการ disruption in financial transactions processing ขึ้นทันที ผมเชื่อว่าการพัฒนา platform ในแบบ specialist น่าจะเหมาะกว่าการแข่งขันเป็น world computer ตัวที่สอง การแข่งกับเจ้าตลาดอย่าง Ethereum ที่มี ecosystem หนาแน่นอย่างยาวนาน เป็นสนามที่หอมหวนก็จริงแต่มีคู่แข่งเยอะมาก และ Ethereum ก็ไม่ได้ยืนอยู่เฉยๆรอวันที่คู่แข่งจะมาแซงแต่กำลังก้าวไปสู่ V2 และ V3 ที่ทั้งโลกกำลังจับตามองและคอยสนับสนุนเมื่อวันนั้นมาถึง

หมายเหตุ บทความนี้ไม่ใช่การแนะนำการลงทุนนะครับ การลงทุนมีความเสี่ยงโปรดศึกษาให้เข้าใจก่อนตัดสินใจซื้อเหรียญใดๆก็ตาม