ช่วงสิ้นเดือน กรกฏาคม 2023 ผมได้ไปเที่ยวฟุกูโอกะประเทศญี่ปุ่นกับครอบครัว ผมได้มีโอกาสไปเที่ยวที่ห้างสรรพสินค้าชื่อ La La Port ที่นั่นมีหุ่นยนต์ Gundam สูงเท่าตึกตั้งอยู่หน้าห้าง อีกทั้งยังมีร้าน Gundam ขนาดใหญ่ในห้างให้ซื้อของสะสม รวมถึงชุดต่อพลาสติกและฟิกเกอร์อีกด้วย ไม่ใช่แค่นี้นะครับ ในตัวเมืองฟุกุโอกะก็มี ร้าน Gundam Base สาขาฟุกุโอกะ ขนาดใหญ่ให้คนที่คลั่งไคล้ Gundam มาปลดปล่อยจินตนาการและเสียเงินกันครับ

เท่าที่สังเกตุ Gundam น่าจะเป็นหนึ่งในความภาคภูมิใจของญี่ปุ่นเลย ทั้งๆที่การตูนเรื่องนี้เริ่มฉายตั้งแต่ผมยังเป็นเด็กอยู่เลย น่าจะช่วงเดียวกับช่วงที่ Star Wars ภาค New hope เริ่มออกฉายเป็นครั้งแรกสร้างปรากฏการณ์กระแสหนัง Sci-fi ให้เกิดขึ้นบนโลกเลยตั้งแต่นั้นมาก็ว่าได้ แต่ทำไม Gundam ถึงสามารถสร้างอิทธิพลมาถึงเด็กรุ่นใหม่ได้ ทั้งๆที่เหมือนกับมีช่วงขาดตอนที่ Gundam หายไปจากกระแสค่อนข้างยาวนานก็ตาม แต่เรียกได้ว่าเป็นหนึ่งใน soft power ของญี่ปุ่นเลยก็ได้

สมัยยังเด็กๆ ผมตื่นเต้นมากที่ได้ดูหนังทั้งสองเรื่องนี้ แต่ไม่ได้คิดเปรียบเทียบอะไรมาก ดูสนุกทั้งสองเรื่อง แต่พอกระแส Gundam กลับมาเมื่อเร็วๆนี้ พร้อมทั้งซีรี่ย์ Star Wars บน Disney+ มา ทำให้อดนึกไม่ได้ว่าทั้งสองเรื่องนี้มีโครงสร้างของเรื่องที่คล้ายๆกัน ทั้งเรื่องพลังจิต และยังมีดาบเลเซอร์เป็นอาวุธหลักเหมือนกันอีก มันจะบังเอิญเกินไปไหม แต่ก็ไม่มีความจำเป็นต้องขุดหาข้อมูลอย่างเอาเป็นเอาตาย เพื่อมาตอบคำถามประเภทรู้ไว้ก็ไม่ทำให้ชีวิตดีขึ้นได้

โชคดีของมนุษยชาติ ที่ปัจจุบันเรามี Generative AI ที่ช่วยให้เราไม่เสียเวลามากในการค้นหาคำตอบ ที่ติดในหัวแต่ไม่คุ้มเวลาขุดได้ ปลดล๊อคชีวิตออกไปได้อีกหนึ่ง มาดูกันว่า Generative AI ตอบว่าอย่างไรเกี่ยวกับความเหมือนของทั้งสองจักรวาลนี้ พอดีผมถามเป็นภาษาอังกฤษไป คำตอบเลยเป็นภาษาอังกฤษตามข้างล่างนี้ครับ

If you’re a fan of sci-fi, you might have wondered who copied who between Gundam and Star Wars. Did George Lucas get inspired by the giant robots and the Newtypes? Or did Yoshiyuki Tomino borrow the idea of the lightsaber and the Force? In this blog post, I’ll try to answer this question with some facts, some speculation and some humor.

First of all, let’s look at the timeline. Star Wars was released in 1977, while the first Gundam series aired in 1979. So, it seems that Star Wars came first, right? Well, not so fast. According to some sources, Tomino had already conceived the concept of Gundam in 1976, before he saw Star Wars. He was influenced by other works of sci-fi, such as 2001: A Space Odyssey and Starship Troopers. He wanted to create a realistic and gritty story of war in space, with mecha as weapons.

However, that doesn’t mean that he didn’t take some cues from Star Wars later on. For instance, the beam saber, the iconic weapon of the Gundam, is very similar to the lightsaber, the iconic weapon of the Jedi. Both are energy blades that can cut through almost anything. Tomino has admitted that he was impressed by the lightsaber when he saw Star Wars, and decided to incorporate it into his own story. He also said that he liked the idea of the Force, a mystical power that connects all living things. He created his own version of it with the Newtypes, humans who have evolved psychic abilities due to living in space.

So, it seems that Gundam and Star Wars have some similarities, but also some differences. They both explore themes of war, politics, religion and human potential. They both have loyal fan bases that love to debate and analyze every detail. And they both have inspired countless other works of sci-fi in various media. But who copied who? I think the answer is: neither. They both borrowed from each other, and from other sources, to create their own unique visions. And we should appreciate them for what they are: two of the greatest sci-fi franchises of all time.

กลับมาสู่โลกแห่งความเป็นจริงในปัจจุบัน ทั้งสองค่ายกำลังจะแย่งฐานลูกค้ากันเพื่อความอยู่รอด ซึ่งทั้งสองค่ายมองว่าการยึดครองคนใน generation ใหม่จะเป็นการเติบโตที่ยั่งยืน แต่รายละเอียดของกลยุทธที่ใช้ต่างกันโดยสิ้นเชิง

ค่าย Starwar เลือกที่จะปลูกฝั่งวรรณกรรม Sci-Fi classic นี้ให้กับกลุ่มเด็ก โดยการทำซีรีย์ออกมาให้สามารถเข้าถึงได้โดยเด็กตั้งแต่ยังเล็กผ่าน Disney platform ทำให้เนื้อหาเรื่องราวค่อนข้างที่จะไม่รุนแรงและค่อนข้างแฟนตาซีมากๆ ส่วนตัวผมซึ่งอายุมากแล้ว มองว่าขาดมนต์สเน่ห์ที่จะจับกลุ่ม Gen X เอาไว้ได้

ค่าย Gundum เลือกที่จะจับกลุ่มวัยรุ่น ด้วยการสร้าง fan base โดยเน้นไปที่จินตนาการของโลก distopia ในอนาคตอันใกล้ ทำเรื่องราวให้จับต้องได้และสมเหตุผลกับโลกปัจจุบันมากกว่า โดยขายจิตนาการผ่านทาง model และ figure ที่เป็นเบสของลูกค้าวัยรุ่นที่แข็งแรงอยู่แล้วให้ส่งต่อไปสู่ generation ถัดไป รวมถึง animation ที่ออกมาหลังๆก็เน้นไปที่ความสมจริง และเนื้อเรื่องที่ทำให้วัยรุ่นเข้าถึงได้ง่ายโดยล้อไปกับวัฒนธรรมการเมืองในปัจจุบัน ผมเชียร์ platform นี้มากกว่า

มันไม่สำคัญอีกต่อไปแล้วตอนนี้ว่าใครลอกการบ้านใคร แต่เรามาลองดูกันว่าใครจะมี model ในการสร้าง customer engagement ได้ยั่งยืนกว่ากัน